Cách ăn uống sau sinh để mẹ đẹp, con khỏe

Để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cả mẹ và con, bữa ăn của người mẹ phải đa dạng, số lượng thức ăn đầy đủ, cân đối và có giá trị dinh dưỡng (ưu tiên thức ăn có nhiều protein và canxi).

Chế độ chăm sóc và chế độ dinh dưỡng của bà mẹ để bảo đảm đủ sữa cho con bú và hồi phục nhanh sức khỏe sau sinh cần để ý như sau:

ngơi nghỉ tại giường

Sau khi sinh, người mẹ cần ngơi nghỉ tại giường trong 1 ngày đầu, những ngày sau có thể dậy và đi lại nhẹ nhàng và sau 1 tuần có thể làm việc nhẹ nhàng. Cho trẻ bú sớm trong vòng 30 phút sau khi sinh, bú sớm giúp sữa mau về, giúp co hồi tử cung, mẹ đỡ chảy máu. Giữ vệ sinh cá nhân sau sinh cũng rất quan yếu: vệ sinh vùng kín bằng nước sôi để nguội (ấm), lau người thay xống áo mỗi ngày, sau 1 tuần tắm bằng nước ấm cho sạch sẽ, thoải mái. Ăn đủ chất dinh dưỡng, không ăn kiêng khem, uống nhiều nước hoa quả để chống táo bón.

Về dinh dưỡng

Theo bảng nhu cầu khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng nhà nước về năng lượng hàng ngày cho nữ giới sau sinh cho con bú, năng lượng khẩu phần cần đạt là 2.550Kcal/ngày, vì bữa ăn đạt đủ năng lượng sẽ đảm bảo lượng sữa được tiết đủ cho con. Theo dân gian có một số thức ăn lợi sữa, đó là những thức ăn giàu dinh dưỡng, ăn nhập cho phụ nữ sau sinh bình phục sức khỏe và cung cấp chất dinh dưỡng để tạo sữa cho con bú như: cháo móng giò (móng giò hầm với gạo nếp đậu đen hay đậu xanh), ăn cơm nếp với thịt gà, canh đu đủ xanh nấu với thịt gà,... bản tính những món ăn này là cung cấp thêm năng lượng từ gạo và thêm đạm động vật bảo đảm bổ sung dinh dưỡng đủ cho bà mẹ tiết sữa.

Sau khi sinh, bà mẹ cần được nghỉ ngơi và coi sóc đặc biệt để bình phục sức khỏe và nuôi con bú.

Ngoài cơm (và các lương thực khác) ăn đủ no, bữa ăn cho bà mẹ cho con bú cần có thức ăn để bổ sung chất đạm và chất béo giúp cho việc tạo sữa và duy trì sức khỏe. trước tiên cần để ý đến các nguồn chất đạm từ các thức ăn thực vật như đậu tương, đậu xanh, các loại đậu khác và vừng, lạc. Đây là những thức ăn có giá rẻ hơn thịt nhưng có lượng đạm cao, lại có lượng chất béo nhiều giúp tăng năng lượng bữa ăn và giúp tiếp thu tốt các nguồn vitamin tan trong dầu. Chất đạm động vật như: thịt các loại, trứng, sữa, cá, tôm, cua,... Theo nhu cầu lượng protein là 70-80g/ngày, protein động vật/protein tổng số ≥ 35%. Số lượng protein có thể ước lượng là 100g thịt/cá cung cấp khoảng 20g protein, 100g đậu phụ cung cấp 10g protein. Chất béo cần cung cấp 25-30% năng lượng khẩu phần, nên dùng các chất béo không no có nhiều nối đôi có nhiều trong rau xanh, một số dầu thực (dầu cá, ô lưu,..), một số loại cá béo. Chất béo rất quan trọng cho sự phát triển trí tuệ và thị lực của trẻ. Hàng ngày nhu cầu lipid của bà mẹ cho con bú là từ 55-65g/ngày, tỷ lệ lipid động vật/lipid tổng số là 60%.

Vitamin và chất khoáng

Vitamin và chất khoáng rất cấp thiết với bà mẹ cho con bú. Ngoài việc bổ sung phê duyệt bữa ăn hàng ngày bằng các thực phẩm giàu vi chất như: canxi, vitamin D, sắt, kẽm... Canxi có nhiều trong tôm, cua, cá và sữa. Sắt có nhiều trong thịt, cá, trứng, các loại nhuyễn thể, trong ngũ cốc, đậu đỗ các loại và vừng lạc. Nguồn cung cấp kẽm tốt nhất là thịt, cá, hải sản. Các thức ăn thực vật cũng có kẽm nhưng hàm lượng thấp và hấp thụ kém. Sữa, gan, trứng... là nguồn vitamin A động vật, dễ dàng được tiếp nhận và dự trữ trong thân thể. Các loại rau xanh, nhất là bồ ngót, rau dền, rau muống và các loại củ quả có màu vàng, màu đỏ như cà rốt, đu đủ, xoài, bí đỏ, là những thức ăn có nhiều caroten còn gọi là tiền vitamin A, vào thân thể sẽ chuyển thành vitamin A. Ăn đa dạng các loại thực phẩm, đổi thay món ăn trực tính, nhiều loại thức ăn, bữa ăn sẽ có đủ các vitamin và chất khoáng. Bà mẹ cho con bú cần uống 1 liều vitamin A 200.000UI trong vòng một tháng sau sinh để bảo đảm cung cấp vitamin A qua sữa.

Tóm lại, hàng ngày bà mẹ cho con bú cần lượng thực phẩm bao gồm: ngũ cốc 450-500g, trứng 40-50g, đậu và chế phẩm từ đậu 50-100g, cá và thịt từ 80-100g, rau từ 300-400g, hoa quả từ 100-200g, dầu mỡ 20g. Một ngày, nên ăn 3 bữa chính và 2 bữa phụ, hạn chế ăn đồ nướng và rán. Người mẹ cần uống nhiều nước từ 2,0-2,5 lít/ngày (8-10 cốc) để lượng sữa tiết ra nhiều hơn (trên 85g nước trong 100ml sữa mẹ) nên dùng sữa, nước trái cây, nước rau luộc, nước đun sôi để nguội. Trong thời gian nuôi con bú, hạn chế uống nước trà, nước ngọt có ga, rượu, cà phê, các loại gia vị (hành, tiêu, ớt, tỏi,...). Cần có chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tránh lo lắng, phiền, giận dữ, mất ngủ. Khi cho con bú, nếu phải dùng thuốc phải hỏi quan điểm của thầy thuốc, không được tự động dùng thuốc vì có thể tai hại cho con và có thể làm cạn nguồn sữa.

ThS. BS. Nguyễn Văn Tiến (trọng tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng nhà nước)

Các món cháo dễ làm rất tốt cho hệ hô hấp trong mùa đông

Khi bị ho, người ta thường chỉ chú ý vào việc dùng thuốc mà ít lưu tâm đến vấn đề ăn uống, đặc biệt là việc dùng các thực phẩm và món ăn có giá trị tương trợ phòng và chữa bệnh.

TS. Đậu Xuân Cảnh gợi ý một số món ăn - bài thuốc dưới đây có tác dụng tốt cho đường hô hấp trong mùa đông:

Cháo bách hợp, hạnh nhân: Bách hợp tươi 50g, hạnh nhân 10g, gạo thơm 50g. Gạo thơm vo sạch cho nước nấu cháo, cháo sắp được cho bách hợp, hạnh nhân bỏ vỏ vào, cháo nấu loãng cho đường gia giảm. Công hiệu: Nhuận phế khỏi ho. Dùng cho các chứng bệnh ho phổi khô, viêm khí quản... Ngày ăn hai lần.

Cháo sơn dược (củ mài), hạnh nhân: Sơn dược 100g, hạnh nhân 200g, kê 100g, một ít bơ. Sơn dược nấu chín, kê sao qua, hạnh nhân sao chín bỏ vỏ, cắt nhỏ. Mỗi lần lấy 10g hạnh nhân bột, sơn dược, kê vừa đủ hoà với nước sôi để nguội, cho một ít bơ là được. Dùng cho chứng bệnh tỳ hư thể nhược, phế hư, ho lâu... Ngày ăn một lần.

TS. Đậu Xuân Cảnh.

Cháo hoàng tinh (củ dong): Hoàng tinh 30g, gạo thơm 100g, đường trắng vừa đủ. Hoàng tinh rửa sạch, cho nước nấu bỏ bã lọc lấy nước trong. Cho gạo thơm vo sạch vào, thêm nước nấu cháo loãng. Cháo chín cho đường vừa đủ. Công hiệu: Bổ tỳ vị, nhuận tâm phế, bổ trung ích khí. Dùng cho các chứng tỳ vị suy nhược, cơ thể mỏi mệt, ăn uống kém, phế hư, ho khan, hoặc ho khan không đờm, lao phổi ho máu... ngày càng bát chia ăn vài lần, 3-5 Ngày một liệu trình.

Cháo nước mía: Nước mía 100-150g, gạo thơm 50g. Gạo thơm vo sạch, cho vào nồi 300ml nước nấu cháo loãng, sau đó cho nước mía vào, đun nhỏ lửa cho đến khi được cháo. Công hiệu: Thanh nhiệt, bồi dưỡng sức khoẻ, nhuận táo khỏi ho... Dùng cho các chứng ho hư nhiệt, phiền nhiệt, miệng khát, chứng nôn, ỉa táo bón. Ăn ngày hai lần.

Cháo quả la hán: Quả la hán 50g, thịt lợn nạc xay nhỏ 50g, muối dầu ăn vừa đủ, gạo thơm 100g. Quả la hán cắt miếng nhỏ, cho gạo thơm đãi sạch vào nồi, cho một lít nước vào đun sôi, cho thịt lợn, quả la hán vào, cháo chín cho muối, dầu ăn vào là được. Công hiệu: Thanh phế tiêu đờm, tiêu thử giải khát, lợi hầu nhuận trường. Dùng cho các chứng ho đờm hoả, ho bách nhật, táo bón, viêm họng mạn tính, viêm khí quản... Ngày 1 bát, chia vài lần.

Cháo hoa bạch lan: Hoa bạch lan 4 bông, táo đỏ 50g, mật ong 50g, đường trắng 50g, gạo nếp 100g. Nụ hoa bạch lan hái vào sáng sớm, táo đỏ bỏ vỏ thái sợi, cho gạo nếp đãi sạch vào nồi, thêm một lít nước, trước nhất đun sôi, sau đun nhỏ lửa, nấu thành cháo, cho táo đỏ, hoa bạch lan, đường trắng, và mật ong vào đun qua là được. Công hiệu: Hết đờm, khỏi ho, lợi niệu, hành khí đục. Dùng cho các chứng ho có đờm, tiểu ít mà đỏ, sơn lam trướng khí. Ngày 1 bát, chia ăn vài lần.

Cháo nho: Nho khô 50g, đường trắng 50g, gạo nếp 100g. Gạo nếp đãi sạch, cho vào nồi cùng với một lít nước và nho khô, ban đầu đun lửa to cho sôi, sau đun nhỏ lửa nấu đến khi được cháo, cho đường trắng vào là được. Công hiệu: Ích khí huyết, mạnh gân cốt, trừ phiền khát, lợi tiểu tiện. Dùng cho các chứng khí huyết suy nhược, phế hư, tim loạn nhịp, mồ hôi trộm, thấp khớp đau mỏi, đái dắt, phù thũng... Ngày 1 bát, chia ăn vài lần.

Cháo mật ong, tùng tử nhân: Tùng tử nhân 30g, mật ong vừa đủ, gạo nếp 50g. Tùng tử nhân nghiền nát cho cùng gạo nếp đãi sạch vào nồi, nước 400ml, ban đầu đun lửa to cho sôi, sau nấu nhỏ lửa, cháo chín cho mật ong vào là được. Công hiệu: Dùng cho chứng bệnh phổi khô, ho khan, không đờm hoặc ít đờm, da khô và táo bón do tuổi già, sản hậu, thân yếu, khô họng. Ngày một bát chia hai lần ăn nóng. Người tỳ vị hư nhược, đại tiện phân lỏng và người đàm thấp, nhiều đờm, dạ dày căng trướng, nôn mửa, không thích ăn....nói chung không nên dùng.

Cháo gạo nếp: Gạo nếp 50g. Gạo nếp đãi sạch cho vào nồi, nước 0,5 lít, ban đầu đun to lửa cho sôi, sau đun nhỏ lửa nấu cháo loãng. Công hiệu: Bổ phổi, thanh nhiệt, khỏi ho. Dùng cho chứng bệnh ho, ít đờm, thân nhiệt cao, mồ hôi trộm do phế hư biểu nhiệt... Ngày 1 bát ăn nóng. Người tỳ vị hư hàn và con nít không nên ăn nhiều.

Cháo lạc nhân, táo đỏ: Lạc nhân 50g, táo đỏ 50g, đường phèn vừa đủ, gạo nếp 100g. Lạc nhân để cả vỏ đỏ giã nát, táo đỏ rửa sạch bỏ vỏ, cho cùng gạo nếp đãi sạch vào nồi đất, nước 800ml, ban sơ đun lửa to cho sôi, sau đun nhỏ lửa cho đến khi được cháo, cho đường phèn vào đến khi tan hết là được. Công hiệu: Kiện tỳ khai vị, nhuận phế trừ đờm, thanh lợi hầu. Dùng cho chứng ho đờm suyễn, tỳ vị bất hoà, suy dinh dưỡng. càng ngày càng bát, chia hai lần sáng, tối.

Dương Hải (ghi)

5 kiểu tóc ngắn và 5 kiểu tóc dài cực nịnh mặt lại chẳng bao giờ lỗi mốt các nàng có thể “quẩy” luôn không cần suy nghĩ

Dù yêu tóc dài hay ngắn, bạn nhất thiết cũng sẽ "phải lòng" ít ra một trong 10 kiểu tóc dưới đây. Bởi chúng giúp bạn một là thêm cá tính, sành điệu, hai là "hack" gương mặt trông nhỏ gọn hơn. Vậy nên, nếu muốn có mái tóc mới trendy để "quẩy" dịp cuối năm cũ, đầu năm mới, bạn không thể không bỏ túi những kiểu tóc xinh xẻo sau.

Kiểu tóc 1: Tóc ngắn uốn cụp

Mái tóc uốn phồng, ngắn ngang môi giúp cô gái nào cũng trẻ thêm vài tuổi là ít. Thế nên, nếu toán cắt tóc ngắn cho mới mẻ thì hãy nhìn loạt hot girl tóc ngắn đi trước để lấy động lực tút tát tóc.

Kiểu tóc 2: Tóc ngắn mái thưa cắt layer

phải, bạn sợ tóc ngắn cá tính và muốn vẻ ngoài trông ngọt, điệu đà hơn, hãy chọn kiểu tóc ngắn cắt layer, uốn xoăn nhẹ nhàng với phần mái lổng chổng chuẩn chỉnh style Hàn Quốc.

Kiểu tóc 3: Tóc pixie mái chéo

Dành cho những giáo đồ phá cách, năng động, thì tóc pixie với phần mái chéo cắt lớp được cho là kiểu tóc hiệp để thay đổi dung mạo bản thân và nâng tầm thần thái.

Kiểu tóc 4: Tóc layer uốn nhẹ ngang vai

Không ngắn cũn như tóc pixie, mái tóc ngắn ngang vai cắt layer uốn đuôi nhẹ nhàng sẽ là "chân ái" cho những cô gái tóc mỏng vì giúp tóc thêm dày và nhiều hơn.

Kiểu tóc 5: Tóc ngắn mái thưa duỗi thẳng

Nếu không thích tóc uốn cụp nữ tính, bạn cũng có thể thử kiểu tóc mái thưa, duỗi thẳng, dài ngang cằm như cô bạn này để tăng thêm nét trẻ trung, sành điệu.

Kiểu tóc 6: Tóc uốn sóng mái dài

Mái dài buông lơi ôm nhẹ hai bên má là một trong những "chiêu" để tóc giúp gương mặt thon gọn, thảnh thơi. hơn. Và khi phối hợp với kiểu uốn sóng nhẹ nhàng, bạn chắc chắn còn toát lên vẻ dịu dàng, hấp dẫn.

Kiểu tóc 7: Tóc uốn sóng mái thưa

Cùng kiểu uốn tóc đó nhưng phụ hoạ thêm mái ngố thưa, bạn nhất quyết sẽ "hack tuổi" cực đỉnh trong mắt mọi người.

Kiểu tóc 8: Tóc cắt tầng tạo độ bồng bềnh

chẳng thể phủ nhận, trào lưu cắt layer đang trỗi dậy mạnh mẽ trong cộng đồng làm đẹp khi nhiều cô gái đều tỏ ra hứng thú với kiểu cắt này. Tóc bạn theo đó sẽ có độ bập bồng thiên nhiên, "bái bai" tóc lép kẹp kém xinh ngày nào.

Kiểu tóc 9: Tóc uốn xoăn mì mái thưa

ngoại giả, kiểu tóc uốn xoăn sóng nhỏ cũng tạo độ bập bồng cho tóc, lại còn khiến bạn trông ngọt, xinh xắn hơn.

Kiểu tóc 10: Tóc uốn lọn to mái dài

Tóc mái dài, uốn lọn to và rẽ ngôi lệch hẳn sẽ "đốn tim" những ai mê style điệu đà, tiểu thư sang chảnh.

Nâng cao nhận thức dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch cho thầy thuốc

Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là một trong những bệnh lý thường gặp trên bệnh nhân nằm viện với tỷ lệ tử vong cao và chi phí y tế lớn. Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch được xem như “kẻ sát nhân thầm lặng” bởi 80% trường hợp bệnh nhân không có triệu chứng rõ rệt. Mỗi năm ở Mỹ có khoảng 60.000 - 300.000 ca tử vong trên 900.000 ca bệnh thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch.

Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch có thể xảy ra với bất kì ai hay bất cứ độ tuổi nào, nhưng thường xuất hiện nhiều nhất ở các bệnh nhân nằm viện, giải phẫu, đa chấn thương, ung thư,…có tình trạng hạn chế vận động (liệt, ngồi, nằm nhiều…). Ước tính, có tới 60% trường hợp thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch xảy ra ở bệnh nhân nội viện và hậu phẫu.

Ngoài ra, một số đối tượng có thường dùng thuốc chứa estrogen (thuốc tránh thai,..), ít chuyển di trong thời gian dài, thừa cân, béo phì, hút thuốc nhiều, cũng là những đối tượng có nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch cao hơn người thường ngày.

Hậu quả thường thấy của thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là gây đau chân, phù nề và loét da vùng dưới vị trí tĩnh mạch bị huyết khối. Tuy nhiên, biến chứng hiểm nguy nhất của thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch là thuyên tắc phổi với nguy cơ tử vong cao nếu không được phát hiện kịp thời. Gần một phần ba số người bị huyết khối tĩnh mạch sâu có tiến triển thành thuyên tắc phổi

Các bác sĩ của Việt Nam thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp quốc tế hội nghị thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch tổ chức tại Dubai.

Vì lẽ đó, dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch giúp bệnh nhân được bảo vệ khỏi các nguy cơ và biến chứng hiểm nguy của bệnh là một trong những nhiệm vụ quan trọng giúp giảm gánh nặng của ngành y tế trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam.

Năm 2019 đánh dấu nhiều bước đột phá của ngành y tế Việt Nam trong việc nâng cao nhận thức, tăng tỉ lệ đánh giá nguy cơ và chủ động phòng ngừa thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch. Trong đó, điển hình là chuỗi hội thảo khoa học và đào tạo kinh nghiệm đề phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch đã được Hội Hồi sức cấp cứu và chống độc Việt Nam kết hợp với tổ chức tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh, cuộn hơn 500 bác sĩ, chuyên gia y tế khắp cả nước cùng tham dự, trao đổi về những kinh nghiệm và vấn đề thực tiễn trong lâm sàng.

ngoại giả, mới đây một số chuyên gia y tế hàng đầu trong các lĩnh vực nội và ngoại khoa tại Việt Nam tham dự hội nghị thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch quy mô quốc tế với chủ đề: “Vùng an toàn trong Thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch – VTE SAFETY ZONE: Cải thiện quản lý huyết khối: Kinh nghiệm từ thế giới thực” được tổ chức tại Dubai.

Đây là cơ hội để các chuyên gia y tế hàng đầu Việt Nam bàn bạc, chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp quốc tế nhằm nâng cao kiến thức chuyên môn cũng như nhận thức về thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch và từ đó, chủ động đánh giá, ngừa huyết khối tĩnh mạch trên thực tiễn lâm sàng tại bệnh viện.

Bên cạnh đó, ứng dụng KNOW VTE - ứng dụng trước hết trên điện thoại di động giúp đơn giản hóa và tạo sự tiện lợi cho cán bộ y tế trong việc đánh giá & dự phòng thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch do Hội Tim mạch học Việt Nam cũng đã vừa được ra mắt. Việc áp dụng vận dụng KNOW VTE trên nền tảng điện thoại đã thực sự giúp các cán bộ y tế có thể chủ động đánh giá các nguyên tố nguy cơ thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch cho bệnh nhân sau đó có những biện pháp xử trí hạp sau đó.

Nguyễn Hoàng