Nhiều nghiên cứu khoa học của Viện Đào tạo Răng Hàm mặt mang giá trị thực tiễn cao

bữa nay, 5/12, Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt (Trường Đại học Y Hà Nội), đã tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm thành lập, với sự tham dự của đại diện Bộ Y tế và nhiều bộ, ngành; các chuyên gia răng cấm mặt trong nước và quốc tế.

Ôn lại quá trình phát triển của Viện Đào tại răng cấm Mặt, PGS.TS. Tống Minh Sơn – Viện trưởng – Viện Đào tạo răng cấm Mặt cho biết, Trường Đại học Y Hà Nội là trường đại học trước tiên ở Đông Dương thành lập năm 1902, đến năm 1939, Trường thành lập Ban Nha khoa - đơn vị đào tạo trước hết của chuyên ngành răng cấm mặt ở Việt Nam, tiền thân Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt Hôm nay.

PGS. TS Tổng Minh Sơn- Viện trưởng Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt thưa tiến trình phát triển của Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt tại lễ kỷ niệm

Nhiều thầy cô, các chuyên gia giỏi về răng cấm mặt đã được đào tạo từ Viện này, như GS. Nguyễn Dương Hồng, GS. Võ Thế Quang, GS. Nguyễn Văn Cát, GS. Trần Văn Trường, PGS. Vũ Xuân Uôn, PGS. Mai Đình Hưng, PGS. Đỗ Quang Trung, PGS. Hoàng Tử Hùng...

Hiện, Viện có trên 100 cán bộ cùng nhiều giảng viên kiêm nhiệm, thỉnh giảng là GS, PGS danh dự người Pháp, Nhật Bản...

Đặc biệt, PGS.TS. Tống Minh Sơn cho biết, Viện Đào tạo răng cấm Mặt đã thực hành đổi mới chương trình đào tạo, xây dựng chương trình tích hợp dựa trên năng lực. Viện chủ trương không tuyển sinh tăng về số lượng, mà tụ hội nâng cao chất lượng.

Chương trình đào tạo sau đại học cũng được đổi mới theo hướng chuyên sâu. Những năm qua, các khóa học nâng cao, hội thảo chuyên môn phát triển nhanh, góp phần nâng cao chuyên môn cho nhiều thầy thuốc, song song, tăng cường uy tín của Viện, như sự cộng tác khóa liên Pháp - Việt. Viện còn huy động các nguồn nhân công để phát triển đào tạo theo nhu cầu xã hội.

Theo PGS.TS. Tống Minh Sơn, Viện đã có riêng một Trung tâm nghiên cứu răng cấm mặt với nhiều đề tài cấp quốc gia, cấp Bộ, Sở… Các nghiên cứu không dừng lại ở lĩnh vực răng cấm mặt mà đã sang các lĩnh vực liên tưởng như nhi khoa, rối loạn chuyển hóa, di truyền, hóa sinh…

GS. TS Tạ Thành Văn - Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội - trao thưởng cho các cá nhân có đóng góp điển hình trong quá trình xây dựng và phát triển Viện Đào tạo răng cấm Mặt

“Viện nối đi theo định hướng của Trường Đại học Y Hà Nội là kết quả nghiên cứu phải được chuyển giao có giá trị áp dụng thực tiễn cao, tìm nhiều nguồn lực trong nghiên cứu, tăng cường hợp tác trong và ngoài nước. Viện đã phát triển hiệp tác quốc tế với nhiều trường răng trên thế giới và đã có thỏa thuận với nhiều trường ở Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Ấn Độ, Pháp...”- PGS.TS. Tống Minh Sơn nhấn mạnh.

Các cán bộ của Viện Răng Hàm Mặt làm việc tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội còn mạnh bạo áp dụng nhiều kĩ thuật khó, mới trong điều trị như phẫu thuật chỉnh hình xương có vận dụng công nghệ phẫu thuật lấy u lồi cầu qua đường trong miệng, kết hợp giải phẫu tạo hình vi phẫu...

Với những đóng góp lớn lao cho ngành y tế, Viện Đào tạo răng cấm Mặt đã được ban tặng nhiều danh hiệu cao quý: Huân chương Lao động hạng Ba, hạng Nhì cùng nhiều Huân, Huy chương, Bằng khen, danh hiệu bác sĩ quần chúng, Thầy thuốc Ưu tú cho các cá nhân chủ nghĩa.

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS Tạ Thành Văn- Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội đã chúc hạ sự phát triển của Viện Đào tạo răng cấm Mặt và gửi lời tri ân đến các thầy cô giáo thế hệ đi trước đã có nhiều cống hiến, đóng góp cho sự phát triển của Viện nói riêng và nhà trường nói chung.

Hiệu trưởng Tạ Thành Văn cũng cho biết, quy chế hoạt động vừa được Bộ trưởng Bộ Y tế chuẩn y, trong đó hướng đến thu gọn những đơn vị hành chính và những đơn vị hệ trọng từ 71 xuống còn 34 đơn vị.

Trong tiến trình phát triển của Đại Học Y Hà Nội, sẽ tiến tới thành lập mô hình một số trường đại học trong tổng thể Đại học Y Hà Nội, trong đó có thành lập Trường Đại học răng cấm mặt. Bên cạnh đó, theo đề nghị của phát triển và đổi mới giáo dục đại học, tự chủ đại học là con đường thắt, do vậy trong lộ trình tới Trường Đại học Y Hà Nội cũng phải thực hành tự chủ cả về học thuật, tài chính.

GS.TS Tạ Thành Văn- Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội phát biểu tại lễ kỷ niệm

“Để tự chủ làm gì cũng phải có tài chính, hiện phần thu chính là từ học phí, hướng tới nhà trường tăng nguồn thu từ dịch vụ chăm chút sức khỏe và phát triển về khoa học công nghệ”- GS. TS Tạ Thành Văn cho biết

Do đó, Hiệu trưởng Tạ Thành Văn nhấn mạnh, Viện Đào tạo Răng Hàm mặt cũng phải không ngừng đổi mới, nâng cao năng lực, chuẩn bị sẵn về nguồn lực, vật lực để tiếp có những thành công tiếp theo...

Tại buổi lễ đặc biệt này, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội đã ban tặng cho các cá nhân đã có những đóng góp quan trọng cho quá trình xây dựng và phát triển của Viện Đào tạo Răng Hàm mặt

Nhân kỷ niệm 80 năm thành lập Viện Đào tạo Răng Hàm Mặt đã diễn ra hội nghị quốc tế khoa học chuyên ngành Răng Hàm mặt năm 2019 trong 2 ngày 5-6/12. Hội nghị đã cuộn sự tham dự của hàng trăm chuyên gia hàng đầu về chuyên ngành Răng Hàm mặt trong nước và quốc tế.



Tại hội nghị, các chuyên gia đã tụ hợp thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm về các chủ đề điều trị răng con trẻ, nha khoa thẩm mỹ, chỉnh hình nha... với các bài bẩm: nguyên tố khớp cắn trong chỉnh hình nha implant; Bí ẩn nội nha- sự đa dạng hình thái ống tủy và điều trị nội nha; Nha khoa vi thể- định hình lại cách tiếp cận; Vô cảm trong điều trị răng trẻ em; Trám răng thẩm mỹ bằng Composite theo phong cách Italiano...

thăng bình

Quan niệm và điều trị béo phì theo y học cổ truyền

Béo phì là một tình trạng bệnh lý đa nguyên tố

Có sự can dự chặt chẽ giữa béo phì và tình trạng dinh dưỡng quá mức mà không hợp lý. Các công trình nghiên cứu ngày càng chứng minh rằng béo phì là một nhân tố làm tăng tỷ lệ bệnh tật, tăng tỷ lệ tử vong, giảm năng suất cần lao.

Theo y học cổ truyền (YHCT) hình thể con người phân thành 3 loại là: phì, cao và nhục (nhân hữu phì, hữu cao, hữu nhục). Giải thích 3 loại thể tạng người nêu trên như sau:

- Quắc nhục kiên, bì mạn giả, phì.

- Quắc nhục bất kiên, bì hoãn giả, cao.

- Bì nhục bất tương ly giả, nhục.

Bệnh béo phì theo YHCT không liên can đến thể trạng phì, cao, nhục nêu trên, mà nói đến tình trạng mập vượt quá mức thường ngày do căn do ăn uống không cân đối (không quân bình) hoặc sau khi mắc các bệnh nội thương sinh ra.

Béo phì xảy ra khi nào?

Béo phì chỉ xảy ra khi có sự mất quân bình giữa cung cấp thức ăn và tiêu tốn năng lượng, khi sự cung cấp năng lượng vượt trội hơn sự tiêu hao năng lượng làm cho cán cân thu - chi năng lượng luôn mất cân đối theo chiều hướng trữ lại và ứ. Hay nói một cách khác hơn là sự mất cân đối trong cách ăn uống và sự chậm trễ trong chuyển hóa năng lượng.

Mất cân đối trong cách ăn uống

Ăn quá mức cần thiết và thức ăn ít thay đổi, quá nhiều chất béo, ít thức ăn loại sinh nhiệt nhanh protid.

nguyên do của sự mất cân đối này có thể do một rối loạn tại hạ đồi:

trọng tâm chỉ huy cảm giác đói - no, một sự giảm tiết serotonin mà hậu quả là làm mất cảm giác no.

Chậm trễ trong chuyển hóa năng lượng

nguyên cớ cốt tử là ít hoạt động thể lực.

Tuy nhiên, 2 yếu tố nói trên trình diễn.# với nhiều chừng độ khác nhau:

Đầy đủ như trường hợp người ăn nhiều và chuyển hóa giảm.

Không đầy đủ là trường hợp người ăn ít, nhưng chuyển hóa lại chậm trễ nhiều.

Các thể béo phì theo YHCT và bài thuốc điều trị

Béo phì thể đàm thấp nhiệt

- Thể trạng mập, bộ hạ nặng nề.

- Ngực bụng đầy khó chịu.

- Ợ hơi, nuốt chua.

- Chóng mặt, nặng đầu.

- Tiểu ít, màu vàng sậm; ăn mau đói, miệng khát, thích uống mát.

- Chất lưỡi đỏ, rêu vàng dày.

- Béo phì thể đàm thấp, nhiệt:

Phép trị: thanh lợi đàm thấp, tỉnh tỳ hóa trọc.

Bài thuốc: Bài Lâm thị khinh kiện thang (gồm: bán hạ 10g, bạch linh 15g, trần bì 3g, chích thảo 3g, ý dĩ 10g, trạch tả 10g, thần khúc 10g, sơn tra 10g, hoắc hương 10g, nhân trần 6g).

Thể can vượng, tỳ suy

- Thể trạng mập bệu, bụng to trướng đầy, ngực nặng.

- Tiểu tiện rất ít.

- ỉa không dễ chịu.

- Chóng mặt.

Phép trị: kiện tỳ lợi thấp, bình can hóa đàm.

Bài thuốc: Thanh tiêu ẩm (gồm: phan tả diệp 12g, thảo quyết minh 15g, trạch tả 15g, ý dĩ 15g, bạch linh 15g, phòng kỷ 15g, bạch truật 12g, trần bì 10g)

Thể vị nhiệt, trường táo

- Thể trạng béo mập.

- Ăn nhiều mau đói.

- Khát nước hay uống.

- Chóng mặt, mắt đỏ.

- đi ngoài táo kết.

Phép trị: thanh vị thông phủ, mát huyết hòa trường.

Bài thuốc: Thanh thông ẩm (gồm: hoàng liên 10g, phan tả diệp 10g, đại hoàng 10g, sinh địa 10g, hạ khô thảo 12g, thảo quyết minh 12g).

Thể can thận âm hư

- Thể trạng béo mập.

- bộ hạ thủng trướng, yếu sức.

- Chóng mặt hoa mắt.

- Ù tai, lưng mỏi.

- Chất lưỡi ứ tối.

- Mạch huyền hoạt.

Phép trị: tư bổ can thận, hoạt huyết, hóa ứ, kiêm trừ thấp trọc.

Bài thuốc: Triệu thị trừ chi giáng ứ ẩm (gồm: câu kỷ tử 12g, hà thủ ô 12g, đan sâm 30g, uất kim 10g, phục linh 20g, thảo quyết minh 15g, sơn tra 15g, trạch tả 15g).

Một số lưu ý trong điều trị béo phì

Điều trị phải lâu dài, đạt được sự giảm cân, không cần nhanh và nhiều mà phải đáp ứng được với sức khỏe và nhu cầu của bệnh nhân, đích là đạt được cân nặng hợp lý.

Cần cố định trọng lượng mong muốn, có thể khác với trọng lượng lý tưởng và tốc độ phải đạt được trọng lượng này.

Nên kết hợp nhiều phương pháp: giảm cung cấp calo, áp dụng các bài tập thể lực, điều trị nội khoa, đôi khi cần phải điều trị bằng phẫu thuật đối với một số trường hợp đặc biệt. Các phương pháp tùy thuộc vào bản chất béo phì, các yếu tố nguy cơ kết hợp và yêu cầu.

Khi chỉ định điều trị dùng thuốc ép phải thật thận trọng trước các bệnh nhân béo phì đã lâu, ổn định, không biến chứng cũng không có nguyên tố nguy cơ, không tiền sử gia đình về chuyển hóa.

Chỉ định điều trị khẩn khi có tăng huyết áp, suy tim, suy hô hấp, trầm cảm hoặc khi có những xung đột cảm xúc cấp tính.

Cần theo dõi đều đặn khi điều trị (thường là mỗi tháng) để có thể điều chỉnh điều trị.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ

Cạo gió chữa cảm lạnh

Đặc biệt là những nơi xa các trọng tâm y tế, thiếu phương tiện chữa trị thì cạo gió trị bệnh là biện pháp khôn xiết hữu hiệu. Bài viết này xin giới thiệu những tri thức cơ bản về cạo gió để độc giả biết và ứng dụng khi cấp thiết.

Cạo gió thường cạo các bộ phận chính trên thân như: Ở lưng cạo hai bên xương sống từ vai xuống dây lưng, dọc theo xương sống nửa thân trên; ở tay cạo dọc cánh tay mặt theo mặt trước và mặt trong theo lòng bàn tay. phê duyệt cạo gió có thể giải hàn, giảm nhiệt, thuyên giảm bệnh. Nếu người bệnh có ho và ngứa cổ họng thì cạo thêm dọc xương mỏ ác ở ngực.

Cách cạo: Cạo theo hướng một chiều từ trên xuống dưới. Ở cánh tay và ngực dùng lực nhẹ, ở lưng có thể hơi mạnh nhưng cũng nên căn cứ vào tình hình cụ thể, đặc biệt là sức chịu đựng của người bệnh mà quyết định dùng lực mạnh yếu. Khi cạo thường bôi lên da dầu gió, hay các loại dầu vẫn thường bôi để trị cảm gió. Sau khi cạo gió nên uống nhiều nước nóng, có thể đắp chăn để ra mồ hôi.

công cụ dùng để cạo : Vật gì có cạnh hình cung tròn và nhẵn nhụi như: nhẫn bạc, đồng bạc bằng bạc, lược, thìa canh, miệng chén… hiện dùng rộng rãi là cái cạo gió làm bằng sừng trâu vì bản thân sừng trâu là một vị thuốc Đông y có khả năng phát tán chướng khí và thông khí huyết.

lớp lang và phương pháp cạo: Khi cạo gió người bệnh để lộ da chỗ cần cạo. Người cạo bôi dầu lên mặt da người bệnh, tay cầm vật cạo để góc 90 hoặc 45 độ rồi tiến hành cạo. Cổ, lưng, bụng, chân và tay cạo từ trên xuống dưới; ngực cạo từ trong ra ngoài, chú ý dùng lực đều và miết dài. Mỗi bộ phận cạo khoảng từ 3 đến 5 phút sẽ thấy nổi vết đỏ tím. Nhiều nhất cũng không nên cạo quá 10 phút, cũng không nên dùng lực cưỡng dâm để tạo vết. Cạo xong chỗ này mới cạo sang chỗ khác, lần cạo sau cách lần cạo trước từ 3 đến 6 ngày để vết cạo lần trước kịp tan đi.

Lưu ý:

Khi cạo tránh chỗ gió lạnh, mùa đông để ý giữ ấm, mùa hè không được để quạt thổi vào người bệnh. Sau khi nổi vết cạo trong khoảng 30 phút tuyệt đối không được tắm rửa bằng nước lã. Cạo gió xong người bệnh nên uống một cốc nước nóng (có pha thêm chút muối thì càng tốt). Phải diệt trùng vật cạo trước và sau khi cạo. Không cạo chỗ có vết lở loét, phần bụng người có thai, những người da có độ mẫn cảm quá cao, người có bệnh khó đông máu, có các bệnh về da.

BS. Trần Văn Cường

Miss Universe 2019 có được thân hình 0% mỡ thừa là nhờ làm một điều vào mỗi sáng

Vượt qua rất nhiều đối thủ đáng gờm, mỹ nhân đến từ Nam Phi - Zozibini Tunzi đã chính thức giành được ngôi vị cao nhất của . Quý cô 25 tuổi này sở hữu dung nhan khôn cùng ấn tượng với nụ cười rỡ ràng, mái tóc ngắn cá tính cùng thần thái đầy tự tín. Chưa hết, sức hút khó cưỡng của nàng Miss Universe 2019 còn đến từ vóc dáng săn chắc, nuột, không có lấy một centimet mỡ thừa.

Chính nhờ lợi thế vóc dáng hoàn hảo mà Zozibini Tunzi có thể chinh phục được mọi kiểu trang phục, đặc biệt là khi xúng xính những chiếc đầm ôm sát, nàng hậu không khỏi khiến dân tình mãn nhãn với vẻ sexy khó cưỡng, toát lên nét khỏe khoắn, căng tràn nhựa sống. Và để có được body hoàn hảo đến vậy, Zozibini Tunzi tất nhiên phải có bí kíp tập luyện riêng và đó chính là bộ môn Pilates.

Trên trang cá nhân, Zozibini Tunzi san sớt rằng Pilates chính là bộ môn thể thao "ruột" của cô: "Tôi thực thụ thích bắt đầu một ngày mới bằng cách tập Pilates, những bài tập kéo dãn, hít thở đã giúp tôi hiểu hơn về thân thể và các nhóm cơ. Tôi khuyến khích mọi người nên thử bộ môn này chí ít một lần" .

Pilates là phương pháp tập dượt giúp tăng cường sức mạnh của các nhóm cơ nhưng vẫn bảo đảm độ bền bỉ, mềm mại và linh hoạt cho cơ thể. Điều này đồng nghĩa, khi luyện tập Pilates, mỡ thừa sẽ được đốt cháy một cách toàn diện, giúp body của bạn nhanh đạt đến ngưỡng săn chắc, nõn nường và đặc biệt, bạn sẽ sớm có được vòng eo con kiến bởi theo chuyên trang Self, dù Pilates tác động đến vơ các nhóm cơ nhưng tụ hội nhất vẫn là cơ bụng của người tập.

Hãy thử kết giao với Pilates và biết đâu, vóc dáng của bạn sẽ đạt đến cảnh giới 0% mỡ thừa giống như Miss Universe 2019!

Mới: Bộ Y tế quy định hàm lượng 21 vi chất dinh dưỡng phải có trong sữa tươi học đường

Thông tư này quy định đối với yêu cầu đối với các sản phẩm sữa tươi dùng trong Chương trình Sữa học đường theo Quyết định số 1340/QĐ-TTg ngày 8/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ p hê duyệt Chương trình Sữa học đường cải thiện tình trạng dinh dưỡng góp phần nâng cao tầm vóc con nít mẫu giáo và tiểu học đến năm 2020.

Thông tư này vận dụng đối với các cơ sở sản xuất, kinh dinh các sản phẩm sữa tươi dùng trong Chương trình Sữa học đường và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có can hệ trong triển khai thực hành Chương trình Sữa học đường.

Thông tư nói rõ "Các sản phẩm sữa tươi dùng trong Chương trình Sữa học đường bao gồm sữa tươi nguyên chất khử trùng và sữa tươi vô trùng đáp ứng các quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật nhà nước đối với các sản phẩm sữa dạng lỏng QCVN 5-1:2010/BYT ban hành kèm theo Thông tư số 30/2010/TT-BYT ngày 2/6/2010 của Bộ trưởng Bộ Y tế và đề nghị quy định tại Điều 4, Điều 5 của Thông tư”.

đề nghị đối với các vi chất dinh dưỡng trong các sản phẩm sữa tươi phục vụ Chương trình Sữa học đường phải bảo đảm đủ 21 vi chất dinh dưỡng với hàm lượng được quy định cụ thể (như bảng dưới đây).

Nguyên liệu đầu vào của sản phẩm sữa tươi sử dụng trong Chương trình Sữa học đường phải bảo đảm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sữa tươi Nguyên liệu ban hành kèm theo Thông tư số 29/2017/TT-BNNPTNT ngày 29-12-2017 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

trẻ mỏ Trường Mầm non xã Đắk Hà, huyện Tu Mơ Rông, Kon Tum uống sữa học đường.

Về yêu cầu quản lý đối với các sản phẩm sữa tươi dùng trong Chương trình Sữa học đường, Thông tư yêu cầu sản phẩm sữa tươi dùng trong Chương trình Sữa học đường phải được cơ sở sản xuất, kinh dinh ban bố sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường theo quy định tại Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2-2-2018 của Chính phủ quy định chi tiêt thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm và Nghị định số 155/2018/NĐ-CP ngày 12-11/2018 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số quy định can dự đến điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc khuôn khổ quản lý quốc gia của Bộ Y tế.

Việc ghi nhãn sản phẩm sữa tươi sử dụng trong chương trình được thực hiện theo Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14-4-2017 của Chính phủ về ghi nhãn hàng hóa và quyết định số 1783/QĐ-BYT ngày 13-5-2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc duyệt y Logo cho sản phẩm sữa tươi phục vụ Chương trình Sữa học đường.

Thông tư cũng nói rõ, các sản phẩm sữa tươi sử dụng trong Chương trình Sữa học đường mà các địa phương đã đấu thầu (tính từ thời khắc mở thầu) cung cấp cho các Trường mẫu giáo và Tiểu học trước ngày Thông tư có hiệu lực được dùng cho đến hết số lượng theo hiệp đồng đã và sẽ ký hết.

Nhãn sản phẩm sữa tươi sử dụng trong Chương trình Sữa học đường đã sinh sản, nhập cảng, lưu thông trước ngày Thông tư này có hiệu lực thì được tiếp chuyện dùng nhãn cho đến hết hạn dùng ghi trên nhãn sản phẩm.

Các cơ sở sinh sản, kinh doanh các sản phẩm sữa tươi có bổn phận kê khai số lượng nhãn và mỏng Bộ Y tế (Vụ Sức khỏe Bà mẹ - Trẻ em) trước ngày Thông tư có hiệu lực.

Thông tư này chính thức có hiệu lực ngày 20/1/2020.

Dương Hải

Quan niệm và điều trị béo phì theo y học cổ truyền

Béo phì là một tình trạng bệnh lý đa yếu tố

Có sự liên hệ chặt giữa béo phì và tình trạng dinh dưỡng quá mức mà không hợp lý. Các công trình nghiên cứu càng ngày càng chứng minh rằng béo phì là một nguyên tố làm tăng tỷ lệ bệnh tật, tăng tỷ lệ tử vong, giảm năng suất lao động.

Theo y học cổ truyền (YHCT) hình thể con người phân thành 3 loại là: phì, cao và nhục (nhân hữu phì, hữu cao, hữu nhục). Giải thích 3 thể loại tạng người nêu trên như sau:

- Quắc nhục kiên, bì mạn giả, phì.

- Quắc nhục bất kiên, bì hoãn giả, cao.

- Bì nhục bất tương ly giả, nhục.

Bệnh béo phì theo YHCT không liên tưởng đến thể trạng phì, cao, nhục nêu trên, mà nói đến tình trạng mập vượt quá mức thường nhật do duyên do ăn uống không cân đối (không quân bình) hoặc sau khi mắc các bệnh nội thương sinh ra.

Béo phì xảy ra khi nào?

Béo phì chỉ xảy ra khi có sự mất quân bình giữa cung cấp thức ăn và tiêu tốn năng lượng, khi sự cung cấp năng lượng vượt trội hơn sự tiêu hao năng lượng làm cho cán cân thu - chi năng lượng luôn mất cân đối theo chiều hướng tích lại và ứ. Hay nói một cách khác hơn là sự mất cân đối trong cách ăn uống và sự chậm trễ trong chuyển hóa năng lượng.

Mất cân đối trong cách ăn uống

Ăn quá mức cần thiết và thức ăn ít thay đổi, quá nhiều chất béo, ít thức ăn loại sinh nhiệt nhanh protid.

nguyên cớ của sự mất cân đối này có thể do một rối loạn tại hạ đồi:

trọng tâm chỉ huy cảm giác đói - no, một sự giảm tiết serotonin mà hậu quả là làm mất cảm giác no.

Chậm trễ trong chuyển hóa năng lượng

căn do cốt tử là ít hoạt động thể lực.

Tuy nhiên, 2 yếu tố nói trên mô tả với nhiều mức độ khác nhau:

Đầy đủ như trường hợp người ăn nhiều và chuyển hóa giảm.

Không đầy đủ là trường hợp người ăn ít, nhưng chuyển hóa lại chậm trễ nhiều.

Các thể béo phì theo YHCT và bài thuốc điều trị

Béo phì thể đàm thấp nhiệt

- Thể trạng mập, bộ hạ nặng nề.

- Ngực bụng đầy khó chịu.

- Ợ hơi, nuốt chua.

- Chóng mặt, nặng đầu.

- Tiểu ít, màu vàng sậm; ăn mau đói, miệng khát, thích uống mát.

- Chất lưỡi đỏ, rêu vàng dày.

- Béo phì thể đàm thấp, nhiệt:

Phép trị: thanh lợi đàm thấp, tỉnh tỳ hóa trọc.

Bài thuốc: Bài Lâm thị khinh kiện thang (gồm: bán hạ 10g, bạch linh 15g, trần bì 3g, chích thảo 3g, ý dĩ 10g, trạch tả 10g, thần khúc 10g, sơn tra 10g, hoắc hương 10g, nhân trần 6g).

Thể can vượng, tỳ suy

- Thể trạng mập bệu, bụng to trướng đầy, ngực nặng.

- Tiểu tiện rất ít.

- Đại tiện không dễ chịu.

- Chóng mặt.

Phép trị: kiện tỳ lợi thấp, bình can hóa đàm.

Bài thuốc: Thanh tiêu ẩm (gồm: phan tả diệp 12g, thảo quyết minh 15g, trạch tả 15g, ý dĩ 15g, bạch linh 15g, phòng kỷ 15g, bạch truật 12g, trần bì 10g)

Thể vị nhiệt, trường táo

- Thể trạng béo mập.

- Ăn nhiều mau đói.

- Khát nước hay uống.

- Chóng mặt, mắt đỏ.

- Đại tiện táo kết.

Phép trị: thanh vị thông phủ, mát huyết hòa trường.

Bài thuốc: Thanh thông ẩm (gồm: hoàng liên 10g, phan tả diệp 10g, đại hoàng 10g, sinh địa 10g, hạ khô thảo 12g, thảo quyết minh 12g).

Thể can thận âm hư

- Thể trạng béo mập.

- thuộc hạ thủng trướng, yếu sức.

- Chóng mặt hoa mắt.

- Ù tai, lưng mỏi.

- Chất lưỡi ứ tối.

- Mạch huyền hoạt.

Phép trị: tư bổ can thận, hoạt huyết, hóa ứ, kiêm trừ thấp trọc.

Bài thuốc: Triệu thị trừ chi giáng ứ ẩm (gồm: câu kỷ tử 12g, hà thủ ô 12g, đan sâm 30g, uất kim 10g, phục linh 20g, thảo quyết minh 15g, sơn tra 15g, trạch tả 15g).

Một số lưu ý trong điều trị béo phì

Điều trị phải lâu dài, đạt được sự giảm cân, không cần nhanh và nhiều mà phải đáp ứng được với sức khỏe và nhu cầu của bệnh nhân, mục tiêu là đạt được cân nặng hợp lý.

Cần cố định trọng lượng mong muốn, có thể khác với trọng lượng lý tưởng và tốc độ phải đạt được trọng lượng này.

Nên phối hợp nhiều phương pháp: giảm cung cấp calo, áp dụng các bài tập thể lực, điều trị nội khoa, thỉnh thoảng cần phải điều trị bằng phẫu thuật đối với một số trường hợp đặc biệt. Các phương pháp tùy thuộc vào thực chất béo phì, các nhân tố nguy cơ phối hợp và yêu cầu.

Khi chỉ định điều trị dùng thuốc ép phải thật thận trọng trước các bệnh nhân béo phì đã lâu, ổn định, không biến chứng cũng không có nguyên tố nguy cơ, không tiền sử gia đình về chuyển hóa.

Chỉ định điều trị nguy cấp khi có tăng huyết áp, suy tim, suy hô hấp, trầm cảm hoặc khi có những xung đột xúc cảm cấp tính.

Cần theo dõi đều đặn khi điều trị (thường là mỗi tháng) để có thể điều chỉnh điều trị.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ

Bài thuốc chữa ho do cảm lạnh

Bệnh ho theo Đông y gọi là khái thấu. Phong hàn khái thấu gặp khi thời tiết lúc nóng lúc lạnh bất thường, do không biết đề phòng khiến cho khí phong hàn liễm vào phế làm mất công năng túc giáng, hơi sẽ ngược lên mà gây thành bệnh. Khi phế tạng bị phong hàn đờm hỏa kích thích thì sự hô hấp của khí quản không thuận tiện sẽ gây thành chứng ho. Sau đây là một số bài thuốc trị.

Người bệnh có biểu thị sợ lạnh, ho luôn, hơi thở ngắn, ra đờm rãi nhiều đặc và hay nhảy mũi, mũi chảy ra nước trong, đầu đau, ở trong bụng bức bách khó chịu, không có mồ hôi, mạch phù, hoãn, rêu lưỡi trắng và mỏng.

Dùng bài “Sâm tô ẩm”: nhân sâm 30g, tử tô ngạnh 30g, bán hạ 30g, chỉ xác 30g, cát cánh 30g, cát căn 30g, tiền hồ 30g, xích linh 30g, trần bì 20g, cam thảo 20g. Các vị đều tán bột. Mỗi lần uống 12-15g, dùng 1,5 bát nước và 2 lát gừng tươi, đun cạn còn 1/2 bát, bỏ bã, cho uống nóng, đắp chăn cho ra mồ hôi.

Nếu bị cảm phong hàn, có sốt, sợ lạnh, ho có đờm và khí nghịch gây nhức đầu (chứng khí thực mà có hỏa) thì dùng bài này nhưng bỏ nhân sâm, gia xuyên khung 6g, lấy bắc sài hồ (10g) thay tiền hồ gọi là ‘khung tô ẩm”.

Nếu ho và suyễn cũng dùng bài này mà bỏ nhân sâm, gia hạnh nhân 10g, gọi là “Hạnh tô ẩm”.

Nếu ở bên trong có nhiệt thì gia hoàng cầm 8g, có hàn thì gia ma hoàng 4g, can khương 4g.

Nếu là người hư lao, huyết khí đều hư và phụ nữ có thai mắc bệnh này, thì vẫn dùng “Sâm tô ẩm” và phối hợp với “Tứ vật thang” gồm: xuyên khung 6g, thục địa 12g, đương quy 10g, bạch thược 10g, gọi là “Phục linh bổ tâm thang”.

Nếu ho lâu ngày dùng bài “Nhân sâm dưỡng phế thang”: nhân sâm 8g, hạnh nhân 12g, tri mẫu 12g, ô mai 3 quả, địa cốt bì 12g, cam thảo 4g, a giao 12g, đại táo 3 quả, túc xác 8g, tang bạch bì 12g. Các vị cho vào nồi, đổ 3 bát nước, đun cạn còn 1 bát, bỏ bã, chia uống 2 lần.

Nếu thẳng tính mắc phong hàn khái thấu khi gặp lạnh nên dùng bài “Ngọc bình phong tán”: phòng phong 40g, hoàng kỳ 40g, bạch truật 40g. Các vị sấy khô tán bột. Mỗi lần dùng 3 đồng cân, hòa với rượu hoặc nước nóng mà uống. Chữa chứng phong tà lưu niên mãi không tán đi được, nảy sinh chứng khái thấu hoặc tự hãn lâu không dứt.

Lương y Thảo Nguyên